Hypotheken, sparen, beleggen: ze hebben tegenwoordig allemaal een 'duurzame' variant. Waarom speelt duurzaamheid zo bij financiële producten? Wat houdt het in? En zijn duurzame producten duurder dan 'gewone'?

Duurzaam brengen mensen vaak in verband met allerlei problemen op het gebied van milieu, kinderarbeid, mensenrechten en scheve sociale verhoudingen. De bedreigingen zijn reëel, maar bieden ook kansen. De meest recente cijfers van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) onderstrepen dat.

Het volume van het door particulieren duurzaam gespaard en belegd vermogen heeft vorig jaar de grens van 11 miljard euro ruim overschreden. Naar verwachting komt het totale duurzaam gespaard en belegde vermogen in 2007 rond 15 miljard euro uit, zo blijkt uit jaarlijkse onderzoek van de VBDO in samenwerking met Triodos Bank.

Duurzaam sparen nam in 2006 de grootste vlucht en groeide met 20,5 procent tot 8 miljard euro. De omvang van duurzaam beleggen groeide eveneens flink, namelijk met 19 procent tot 3,3 miljard euro. Ter vergelijking: regulier beleggen nam het afgelopen jaar met 5,6 procent toe en regulier sparen met 4,9 procent. De groei van het duurzame sparen en beleggen is voor een belangrijk deel te verklaren door een forse groei in het vermogen van duurzaam beheerde fondsen van reguliere banken, die nieuwe, duurzame producten aanbieden.

Waakzaamheid geboden

Volgens de VBDO horen bij de toegenomen aandacht voor duurzaamheid nieuwe duurzame financiële producten. 'Mensen denken steeds meer: zoals ik zelf in de maatschappij sta, zo moeten de bedrijven waarin ik investeer daar ook in staan', zegt Kapé Breukelaar, partner bij Capital Consult & Coaching en voorzitter van de Vereniging Onafhankelijke Financiële Planners. Zelfstandig financieel adviseur Gerrit Ruijs deelt die mening. De klimaatdiscussie levert volgens hem nieuwe financiële producten op. Niet zozeer uit ideële overwegingen, maar vooral uit economische motieven. 'Een aantal aanbieders verdenk ik er regelrecht van in te spelen op het sentiment. Banken laten ermee zien hoe goed zij zijn. Het staat vooral mooi als je duurzame fondsen aanbiedt.' Jacqueline van Voorthuizen, oprichter van Zyllian Strategies dat bankiers adviseert over duurzame beleggingsstrategieën, erkent dat het deels om marketing gaat. 'Financiële bedrijven spelen in op de behoefte. Maar is dat erg als het om iets goeds gaat?'

Sommige aanbieders van duurzame beleggingen maken echter misbruik van de behoefte aan groen beleggen, stelt Breukelaar. 'Soms betreft het zelfs malafide aanbieders. Verschillende teakhoutplantages waarin je kon beleggen hebben bijvoorbeeld het loodje gelegd.' Waakzaamheid is volgens hem geboden. 'Vaak gaat het om bedrijven die je niet kunt controleren en die ook niet onder toezicht van de AFM staan. Openheid van zaken ten aanzien van de kosten is belangrijk. Soms verdwijnt de helft van de inleg als kosten in de portemonnee van de aanbieders.'

Behoorlijke rendementen

Beleggers vinden duurzaamheid belangrijk, maar kijken net als bedrijven toch vooral naar rendement, merkt Ruijs. 'Duurzame beleggingen leveren tegenwoordig ook behoorlijk rendement op. De rendementen van Triodos en ASN doen gewoon mee met andere spelers in de markt.' Zo boekte ASN Bank over de laatste drie jaar een rendement van 13,9 procent. Ruijs: 'Vroeger was windenergie vooral iets moois om te doen - investeren in de toekomst van de wereld om je heen. Tegenwoordig is alternatieve energie geaccepteerd. Het is niet alleen meer voor geitenwollensokken. En dat blijkt ook uit de rendementen. ASN doet het niet voor niets heel goed.'

Triodos MeesPierson, een joint venture van private bank Fortis MeesPierson en Triodos Bank, belegt volgens de financiële beginselen van Fortis MeesPierson én volgens de duurzaamheidscriteria van Triodos Bank. De beheerders zoeken de optimale combinatie tussen duurzaamheid en rentabiliteit. Dat werkt, want de portefeuille behaalde sinds 1 januari 2004 zo'n vijf procent meer rendement dan de MSCI World Index waarin 1700 aandelen zijn opgenomen. 'Duurzaam beleggen is gewoon beleggen', zegt Van Voorthuizen.

Energiemarkt

'Wie de afgelopen jaren had belegd in de energiemarkt - en dan met name alternatieve energieproducten - had een bovengemiddeld rendement behaald', zegt Van Voorthuizen. Deze markt blijft volgens haar aantrekkelijk om in te beleggen, omdat het gebruik van alternatieve energie toeneemt.

Toch is duurzaam geen garantie voor succes, weet ze. 'Het gaat deels om een hype, met daarbij de kans op overwaardering. Duurzame beleggingsproducten kúnnen meer kosten dan de geijkte producten. Dat komt omdat er specifieke kennis voor nodig is.'

Volgens Breukelaar is het de vraag of het financieel interessant is gebruik te maken van duurzame hypotheken. 'Voor een klein deel van de hypotheek biedt de overheid speciale voordelen, maar daardoor is het moeilijker voor de rest van de hypotheek de optimale voorwaarden te krijgen.'

De kans is niettemin groot dat 'duurzaam' terrein blijft winnen. De Angelsaksische wereld is ons al voor geweest. Van Voorthuizen: 'Duurzaam beleggen is de nieuwe manier van beleggen. Het is toch eigenlijk raar dat we vergeten zijn dat je maatschappelijke factoren meeneemt in je beleggingsanalyse?'

Groen en duurzaam: wat is het verschil?

Beleggers halen de begrippen duurzaam beleggen en groen beleggen nog wel eens door elkaar. Wat is nu het verschil? Bij duurzaam beleggen draait het kortweg om people, planet, profit. Ofwel: om beleggen in ondernemingen die op een duurzame manier streven naar omzet en winst. En daarbij denken ze na over wat de gevolgen van hun investeringen op de lange termijn zijn.

Maar wie er zeker van wil zijn dat zijn duurzaam belegde geld ten goede komt aan het milieu, kan ook denken aan groen beleggen. Een groenfonds stelt het belang van natuur en milieu voorop en investeert in projecten met een groenverklaring van de overheid. In feite komt het er op neer dat de belegger goedkoop geld uitleent aan banken, waarmee deze weer goedkope leningen kunnen verstrekken aan milieuvriendelijke projecten. Groene fondsen hebben in vergelijking met 'gewone' fondsen meestal een lage rendementsverwachting. Toch is groen beleggen wel de moeite waard. Dit komt vooral doordat groene beleggers recht hebben op belastingvoordeel. De huidige regeling voorziet in een fiscale vrijstelling van vermogensheffing en er wordt een heffingskorting verstrekt. Het fiscale voordeel geldt voor beleggingen tot circa 50.000 euro. Uiteindelijk leveren deze maatregelen een voordeel op van 2,5 procent per jaar, bovenop het rendement.

Duurzaam en groen beleggen wordt ook gebruikt voor investeringsmogelijkheden in diensten of producten die door bijvoorbeeld de klimaat-hype een sterke groei zullen doormaken.

Bron: AD